دکتر سید یحیی رحیم صفوی بعد از پایان جنگ تحمیلی، به دلیل ارتباط خوبی که با پزشکان دوران دفاع مقدس داشت و بهمنظور حفظ ارتباط همدلان آن دوران ، در جمع هیئتی با نام امدادگران عاشورا قرار گرفت. وی بعد از گذشت مدتی برای تشکیل خیریهای در کنار این هیئت نیز پیشقدم شد تا با کمک همان عزیزانی که در دوران دفاع مقدس به یاری رزمندگان شتافتند، این بار به کمک یکی از محرومترین و پرنیازترین قشر از نیازمندان جامعه، یعنی بیماران صعبالعلاج و مبتلابه سرطان بشتابند. در فرصتی که حاصل شد با ایشان درباره کم و کیف تاریخچه و خدمات خیریه امدادگران عاشورا و برنامههای آینده آن گفتگویی انجام شد که میخوانید.
*درباره سابقه تشکیل خیریه توضیح بفرمایید.
حدود بیستوچند سال پیش هیئتی به اسم امدادگران عاشورا داشتیم. در این هیئت جمعی از عزیزان بهداری دفاع مقدس را با محوریت آقای فتحیان جمع کردیم؛ آن موقع حسینیهای داشتیم به اسم همین حسینیه امدادگران عاشورا. در ادامه کار به یک نیاز و ضرورت رسیدیم و آن، این بود که عدهای از طبقات مستضعف و محروم ما به دلیل بیماریهای صعبالعلاج و مشکلاتی، مانند سرطان، تأمین هزینه دارو و درمان برایشان بسیار سخت بود؛ به صورتی که عمدتاً به حدی از نیاز میرسیدند که به نان شب هم محتاج میشدند و دستگاههای حمایتکننده هم محدودیتهایی داشتند. لذا تصمیم گرفتیم مجموعه عزیزانی را که در زمان دفاع مقدس بهعنوان پزشکان، پرستاران و امدادگران تیمهای اضطراری بودند، در تهران دورهم جمع کنیم. به خاطر دارم کمتر از ۳۰ تا ۴۰ نفر از پزشکان در آن جمع اولیه حضور داشتند که مسئله را مطرح کردیم و از آنها نظر و کمک خواستیم. این پزشکان عالیقدر گفتند که به ما بگویید چه کنیم. ما پیشنهاد دادیم که برخی از بیمارانی که به آنها معرفی میشوند، در ماه یا در هفته چند نفر از آنها را رایگان ویزیت کنند و اگر در بیمارستان عمل جراحی انجام میدهند، پول عمل جراحی را نگیرند، که همه این عزیزان قبول کردند و در ادامه با برخی از بیمارستانهای تهران و بعد هم با وزیر محترم وقت بهداشت صحبت کردیم. در تهران چهار بیمارستان اعلام آمادگی کردند تا بیمارانی که ما معرفی میکنیم پول اتاق بستری و هزینههای عمل از آنها گرفته نشود. همچنین با شرکتهای بزرگ دارویی توافق کردیم که پول داروها را نگیرند، خوشبختانه اینها هم قول همکاری دادند و همکاری کردند و قرارداد با آنها نوشته شد. اسم این خیریه امدادگران عاشورا را متوسلان به حضرت فاطمه زهرا(س) گذاشتیم. حال چرا این اسم را گذاشتیم؟ در هشت سال دفاع مقدس در سختترین عملیاتهای ما مانند فتح فاو یا کربلای ۵ هرکجا که کار بر ما سخت میشد، رمز عملیات را یا فاطمه الزهرا(س) میگذاشتیم و انصافاً حضرت زهرا که به میدان میآمدند، خداوند متعال و چهارده معصوم به کمک میآمدند. امروز که با شما سخن میگویم به مدد حضرت زهرا(س) ما در ۲۹ استان کشور و ۱۶ شهرستان کار را گسترش دادهایم و در ۴۵ شعبه استانی و شهرستانی حضور داریم. امامجمعه شهر و نماینده ولیفقیه در استان و فرمانده سپاه استانی و خیرین و رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان و شهر هم عضو هیئتامنای دفاتر استانی و شهرستانی هستند.
* آقای دکتر صفوی از خاطرات خود در طول این سالها بفرمایید.
در بحث خیرین عرض میکنم، در شهرکرد خاطرم هست که وقتی برای بازدید از وضعیت خیریه آنجا رفته بودیم، پیرمردی آمد و از من پرسید که شما رحیم صفوی هستید؟ گفتم: بله. گفت: من یکخانه چهار طبقه دارم و میخواهم به خیریه امدادگران عاشورا ببخشم. پرسیدم که با همسرت صحبت کردهای؟ گفت: بله، همسرم من را تشویق کرده است. باهم رفتیم و دیدیم که ساختمان چهار طبقه است که من پیشنهاد دادم طبقه اول را یک حسینیه درست کنند و خودش متولی حسینی باشد. خود این پیرمرد هنوز زنده است و این خیلی برایم جالب بود. یا به خاطر دارم مادر شهیدی که خانه خودش و حقوقی را که به خاطر فرزند شهیدش میگرفت، در اختیار خیریه گذاشت. اینها به برکت حضرت فاطمه زهرا(س) است.
*یک آماری هم از وضعیت کنونی کار بدهید؟
ما در این ۱۸ سال حدود ۷۰ هزار مددجو را تحت پوشش قراردادهایم؛ البته ما محدودیت داریم، هم در تأمین هزینه درمان، دارو و حتی برخی احتیاجات ضروری، برخی حتی به غذا هم احتیاج دارند و مشکلات معیشتی دارند، بهطور محدود این کمکها را انجام میدهیم که البته قسمتی از کمکها برای مددجویانمان است که نور امید را برای اینها زنده میکند. همینکه احساس میکنند یک عده انسان مؤمن مثلاً پزشکی مؤمن در بیمارستان یا پرستاری در آن بیمارستان یا مسئول داروخانه مؤمن چنین خدمتی را به او میکند، روحیه میگیرد. هماکنون حدود ۲۰ هزار نفر خیر در سراسر کشور داریم که این عزیزان را از سیستان و بلوچستان گرفته تا شهرهای استانهای دیگر سازماندهی کردهایم. تصور ما این نبود که در یک مدت کوتاه بتوانیم چنین خیروبرکتی برای این کار داشته باشیم. البته بخشی از این خیروبرکت را در شروع کار از هدیه تبرکی که از حضرت آقا دریافت کردیم، داریم و خود آن برای ما سبب پیشرفت و برکت بود. ما هرسال گزارشی را برای اطلاع ، خدمت ایشان میفرستیم که ایشان بدانند جمعی از بچههای بهداری دفاع مقدس و جمعی از پزشکان مؤمن و دلسوز و پرستاران و مردم خیر در این فعالیت حضور دارند. به فضل الهی در ۱۸ سال گذشته حدود ۱۰۰ میلیارد تومان خدمات درمانی، دارویی و … را به این مجموعه مددجویان ارائه دادهایم.
* آقای دکتر چهکارهای شاخصی در خیریه در حال انجام است؟ به نظر میرسد خیریه امدادگران عاشورا با این حجم موفقیت دارای یک مدیریت و روش درست است، در این خصوص توضیح دهید.
خیریه امدادگران عاشورا اولازهمه اعتماد عموم خیرین را جلب کرده و دوم شفافیت مالی و تشکیلاتی دارد. یعنی یک حسابکتاب قانونی داریم که دقیقترین حسابرسی و شفافیت مالی در میان خیریهها ، متعلق به ماست. خیرین کمک میکند و این امکان فراهمشده که هرزمانی مراجعه کنند، میتوانند رد پولی را که برای کمک اهدا کردهاند، ببینند.
همچنین موضوعات فرهنگی هم برای خیریه مهم است. کارهایی که در خیریه در حال انجام است، ما را به این نتیجه رسانده است که خانوادههایی که پشتوانه معنوی دارند و توکل و توسلشان بالاست یا حمایت جمعی دارند، دوام بیشتری در این حجم بالای مشکلات خواهند داشت. حتی خانوادههای پرجمعیت بیشتر دوام و بقا در مقابل سرطان میآورند و افرادی که روحیه ناامیدی دارند، بیشتر آسیب میبینند؛ لذا به این مهم هم توجه شده است.
*خیریه برنامههای سالیانه و برنامههای پنجساله هم دارد که در گزارشها به آن اشارهشده، دراینباره توضیح دهید.
ما برنامههای سالیانه و همچنین برنامههای پنجساله داریم که هرسال تهیهشده و از طریق هیئتامنا به تصویب میرسد. بهطور مشخصی برنامههای خود را چه در بخش درمان و چه در بخش دارویی و چه در بخش خدمات، مشخص و هدفگذاری میکنیم.
از طرفی خدماتی را که به افراد میدهیم، به سازمانهای حمایتی اعلام میکنیم که این فرد این مقدار خدمات را از ما دریافت کردهاند. البته بیماران صعبالعلاج نیازهای بسیاری دارند که مثلاً شاید لازم باشد هم از ما، هم از کمیته امداد و هم از بهزیستی خدمات دریافت کنند؛ ولی این باید شفاف باشد.
ما گروههای تخصصی داریم که بررسی میکنند هر خدمتگیر از خیریه به چه چیزی نیاز دارد، چه مقدار دارو لازم دارد، هزینه عمل جراحی و سایر هزینههای او چقدر است؛ چون در سرطانهای مختلف هزینهها تفاوت دارد. از طرفی سعی میکنیم مددجویان را تحت پوشش بیمههای حمایتی دولتی هم قرار دهیم که وزارت بهداشت با ما همکاری کرده است. شرکتهای داروسازی هم انصافاً همکاری خوبی با ما دارند؛ بسیاری از خیرین ایرانی خارج از کشور هم دارند به ما میپیوندند؛ البته در این حوزه هنوز کار خاصی نکردهایم که کمکهایی را جذب کنیم، اما امیدواریم به برکت نام حضرت فاطمه زهرا(س) این چند میلیون ایرانی که خارج از کشور هستند، هرکدام یک رقم کمک بکنند.
در همین ماجرای کرونا دیدیم که حجم بسیار بالایی از پول و تجهیزات از طریق ایرانیهای خارج از کشور به کشور وارد شد. مردم ما بهترین مردم هستند. حضرت امام خمینی(ره) درباره این مردم فرمودند، مردم ما از زمان حضرت رسول و از مردم در زمان امیرالمؤمنین در کوفه بهتر هستند.
*توضیحی هم درباره اعضا هیئتمدیره و هیئتامنا بدهید.
هیئتمدیره و هیئتامنای خیریه جمعی از عزیزانی هستند که هم در علوم پزشکی تخصص دارند؛ هم در مسائل اجتماعی؛ هم در حوزه مدیریت و معتمد مردم و سازمانهای مختلف کشور هستند بهویژه سازمانهایی که در کار خیر شرکت دارند، مانند ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره). ما تابهحال دو برنامه پنجساله را پشت سر گذاشتهایم و به فضل و توفیق الهی از سال ۱۴۰۰ برنامه پنجساله سوم خیریه را تا سال ۱۴۰۴ در جلسه هیئتامنا که چند روز پیش برگزار شد، بستیم. در این برنامه پنجساله سوم اگر خداوند متعال و خیرین بزرگوار کمک کنند، تلاش میکنیم ۷۰ هزار مددجوی فعلی را به یکصد هزار نفر برسانیم و ۳۰ هزار نفر دیگر را تحت پوشش قرار دهیم، اگرچه این عدد کم است. توجه کنید که فقط سال گذشته ۱۳۵ هزار نفر از مردم در یک سال به سرطان مبتلا شدند. این ۳۰ هزار نفر در پنج سال عدد زیادی نیست، البته خیریههای دیگر هم حضور دارند؛ اما ما بنا داریم با دعوت از ۱۰ هزار خیر جدید از ۱۰۰ میلیارد به ۱۷۵ میلیارد تومان جذب سرمایه برسیم که البته این به وضعیت اقتصاد کشور همبستگی دارد که خیرین چقدر توانایی دارند. ما به دنبال این هستیم که در استانهایی که هنوز موفق نشدهایم شعبه راهاندازی کنیم، این کار را انجام دهیم و تمامی مراکز استانها را تکمیل کنیم.
این موضوع در ذهن من هست که مؤسسه خیریه امدادگران عاشورا به یک بنیاد خیریه تبدیل شود که فراگیری بیشتری دارد و امیدوار هستیم خداوند متعال به ما توفیق دهد که بتوانیم در سراسر کشور این خدمات را به سمت پیشگیری ببریم تا درمان. گفتنی است، قصد داریم ۱۰ درصد از منابع خود را در رابطه با پیشگیری از ابتلا به سرطان داشته باشیم که البته اینیک کار پژوهشی و تحقیقاتی است و نیاز دارد مراجع و منابع پژوهشگران تخصصی متولی شوند؛ پیشگیری از سرطان که به نوع سبک زندگی بستگی دارد و مراحل مختلفی دارد که یکی از آنها آموزش است. نیاز روزمره هم دیگر سوی توجه ماست، چون مددجویان ما علاوه بر نیاز دارویی و درمانی به غذا و بستههای معیشتی هم نیاز دارند.
*در پایان میخواهم درباره اهمیت کار خیر و لذت آن صحبت کنید.
انسانها اول باید خودسازی کنند، بعد جامعهسازی و جامعهپردازی. این مرحله خودسازی یک خودسازی ایمانی و معنوی است. یک خصوصیت این است که از خودمان یکچیز را ببخشیم. این بخشش از خودمان ممکن است از عمر، وقت و مال خودمان باشد. گذشتن از خود و توجه به دیگران اولین مرحله سیر و سلوک در موضوع عبادت الهی است. اول انسان باید از خودش بگذرد. یک دورانی جوانان کشور از خود گذشتند و در دفاع مقدس حضور پیدا کردند و حماسه آن سالها را رقم زدند. حالا هم اگر کسی قسمتی از تخصص و کارایی، وقت و توان و مال خود را در اختیار مجموعه بگذارد، مجاهدت کرده است. اگر این در جامعه ساری و جاری شود، همه با یک کمک مشکلات و محرومیتهای جامعه حل میکنند و این لذت بسیاری برای مردم خواهد داشت و جامعه خودبهخود پویا و سالم خواهد شد.
بدانید بعد از عبادت خداوند ، عمل خیر قطعاً باعث عاقبتبهخیری است. یادی بکنم از شهید قاسم سلیمانی، به ایشان گفتم بهترین چیز چیه؟ گفت البته عاقبتبهخیری ولیکن خیلیها عاقبتبهخیر شدند اما شهید نشدند اما هر کس شهید بشود حتماً عاقبتبهخیر میشود. خداوند انشا الله ما را با شهدای دفاع مقدس و شهدای مدافع حرم و با امثال شهید سلیمانی محشور کند.
