[quote font_size=”22″ bgcolor=”#” color=”#” bcolor=”#” arrow=”no”]بخشش موجب پالایش روح و اوج گرفتن بخشنده است[/quote]
در دوران کودکی هر وقت در برابر برخی خواستهها از مرحوم پدرم پاسخ «خیر» میشنیدم، برایم این سوال پیش میآمد که چرا ایشان مثل خیلیهای دیگر از واژههایی مثل نه، نمیشه، امکان نداره و… استفاده نمیکنند. جواب سوالم چیزی نبود که به راحتی به فهم یک کودک رسانده شود اما بعدها وقتی عاقلتر شدم، با مطالعه و مواجهه با آرا و اندیشه بزرگان و درک بعضی مفاهیم، به حکمت پاسخ خیر و خیری که در آن بود پی بردم.
زمانی که با مفهوم باستانی خیر در برابر شر آشنا شدم و در متون مختلف بارها به گزارههایی از قبیل «خیر شما در این است که…» برخورد کردم. همچنین ترکیبات فراوانی که در ادبیات شیرین فارسی با واژه خیر بازتولید شدهاند را دریافتم؛ واژگانی همچون خیرخواهی، خیراندیشی و خیریه. اکنون میتوانم بگویم تمثیل عمل خیر به هرس کردن درخت میوه، دور از منطق نیست چرا که در ظاهر از شاخ و برگش کاسته میشود لکن این اقدام موجب فزونی بهرهوری درخت است. حال اگر ماهیت هر کار خیر را زیر درشت نما بگذاریم، برای فهم آن پرسشهایی مطرح میشود:
چه کسی بخشید؟
چه چیز را بخشید؟
چه زمانی بخشید؟
چرا بخشید؟
کجا بخشید؟
به چه کسی بخشید؟
به جز سوالهای «چه چیز را» و «به چه کسی»، پاسخ دیگر پرسشهای مطرح شده بدیهی و ساده است. چراکه ماهیت کار نیک، به خودی خود مشخص است. همانگونه که حافظ میگوید:
غلام همت آن نازنینم
که کار خیر بی روی و ریا کرد
یا
هرگه که دل به عشق دهی خوش دمی بود
در کار خیرحاجت هیچ استخاره نیست
اما این عشقورزی و حس دلخوشی به چه معناست؟ چیست که کارِ خیر را به شکلی خیالانگیز جذاب و پسندیده میکند؟ شاید پاسخ این باشد که برای آنکه پیشبینی کنی چه میستانی، باید بدانی چه دادهای. همانطورکه پیش از این شنیدهایم «از آنچه خودت بیش از همه دوست داری، ببخش».
به طور مثال در قرآن رسیدن به کمال «جوانمردی» با بخشیدن چیزی که دوست داریم، محقق میشود. آنجا که کلام الله میفرماید:
«لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَمَا تُنفِقُوا مِن شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ؛ هرگز به (حقیقتِ) نیکوکارى نمىرسید مگر این که از آنچه دوست مى دارید، (در راه خدا) انفاق کنید و آنچه انفاق مى کنید، خداوند از آن آگاه است.»
به نظر میرسد بخشنده و خّیِر گرچه چیزی از خود کاسته و به دیگری میدهد، آنچه وی میبخشد اگر عزیزترین باشد، در حقیقت به خود نیکی کرده و موجب پالایش روح و اوج گرفتن خویش میشود.
نمیدانم موسسان خیریه امدادگران عاشورا تا چه حد در نامگذاری این مجموعه به این معنا عنایت داشتهاند که در ظهر عاشورا حضرت امام حسین(ع) در راه رسیدن به حق و عدالت هرآنکه و هرآنچه را که دوست میداشت، بخشید و به کمال جوانمردی رسید و آوازه این عمل خیر ایشان و یاران با وفایش در تاریخ جاودانه شد و فهرستی را پدیدآورد که انتهایش باز است و هرکس که بخواهد میتواند نام خود را دراین سیاهه جوان مردان ثبت کند. نظر به اینکه عزیزتر از جان نداریم، بیایید تا جان دوباره ببخشیم به کسانی که معضل بیماری و بحران سلامت برسرشان آوار شده و دست مدد به سویشان دراز کنیم. خوشبختانه در این فراگشت، خیریه امدادگران عاشورا با در اختیارداشتن کادر مجرب و متخصص نقشش تسهیلگری است. باشد که در کنار این خیریه نام ما هم در فهرست جوانمردان ثبت شود.
به کوشش ثریا فتحیان


